Thuis lukt het wél. Waarom blokkeert een ruiter op wedstrijd?

"Maar thuis lukt het altijd!”

Het is een uitspraak die vrijwel iedere instructeur weleens heeft gehoord. Een ruiter rijdt tijdens de training ontspannen en gecontroleerd. De proef wordt geoefend, de oefeningen lukken en de combinatie voelt vertrouwd. Vervolgens komt de wedstrijddag. En ineens lijkt dezelfde ruiter anders te rijden. Hoe kan dat?

De rijvaardigheid is niet ineens verdwenen

Een belangrijke eerste constatering is dat de technische vaardigheden van de ruiter niet plotseling weg zijn. De context is veranderd. Er is nu een jury. Andere ruiters kijken. Er is een resultaat, dus er hangt ook wat vanaf. Misschien zijn er verwachtingen van een trainer, ouders, stalgenoten of de ruiter zelf. Daardoor kan de betekenis die iemand aan de rit geeft volledig veranderen.

Van taakgericht naar resultaatgericht

Tijdens een gewone training kan de aandacht bijvoorbeeld liggen bij:

"Ik blijf rustig zitten en voel wat mijn paard doet."

Op wedstrijd kan dat veranderen in:

"Ik mag geen fout maken."

of:

"Ik moet vandaag boven de 65% of foutloos rijden."

De aandacht verschuift naar een uitkomst in plaats van taakgerichte doelen, waardoor de druk toeneemt.

Gedachten kunnen lichamelijke gevolgen hebben

Een gedachte als: "Straks verpest ik de proef." is niet alleen een gedachte. Spanning kan gepaard gaan met veranderingen in onder andere ademhaling, spierspanning en aandacht. Voor een ruiter is dat extra relevant omdat veranderingen in het eigen lichaam ook de communicatie met het paard kunnen beïnvloeden.

Het paard reageert óók

Stel dat de ruiter door spanning meer gaat vasthouden, dan reageert het paard daar ook op.  De ruiter merkt die reactie en denkt:

"Zie je wel. Hij voelt vandaag ook gespannen."

Daardoor stijgt de spanning verder en kan een zichzelf versterkende cirkel ontstaan.

Wat kun je als coach doen?

Alleen zeggen: "Gewoon rijden zoals thuis." is meestal te eenvoudig en helpt niet. Onderzoek liever samen wat er verandert.

Voor de wedstrijd:

Wat verwacht je van jezelf?

Tijdens het losrijden:

Waar ligt je aandacht?

Vlak voor de proef:

Welke gedachten merk je op bij jezelf?

Tijdens de proef:

Wat is de volgende stap?

Na afloop:

Waarop beoordeel je of de rit "goed" was?

Dat geeft veel meer informatie.

Mentale vaardigheden kun je trainen

Een ruiter kan bijvoorbeeld leren werken aan:

• aandacht en focus;
• omgaan met spanning;
• realistische doelen;
• zelfspraak;
• routines;
• vertrouwen;
• omgaan met fouten;
• evalueren zonder zichzelf af te breken.

Net zoals rijtechnische vaardigheden vragen ook mentale vaardigheden om oefening. Een ruiter die thuis goed rijdt en op wedstrijd blokkeert, is dus niet ineens vergeten hoe hij moet paardrijden Soms is het vooral de mentale context die verandert. 

Wanneer je als instructeur of coach leert begrijpen wat er op zo'n moment gebeurt, kun je veel gerichter begeleiden. Wil je je daarin verdiepen? In onze Mental Coach voor Ruiters Opleiding leer je mentale processen herkennen en krijg je praktische tools voor je begeleiding. 

Je volgt deze opleiding volledig online in je eigen tijd en tempo en kunt optioneel ook examens n huiswerkbegeleiding bij boeken. Toegang tot de volledige opleiding krijg je al voor slechts €127. 

Bedankt voor het lezen en tot de volgende!